Grundfos Scala2 czyli Jetpaq4 reaktywacja

Geneza powstania Grundfos Scala2

Pierwowzorem hydroforu Scala2 były modele Jetpaq produkowane w ubiegłym stuleciu. Kiedy w 1995 roku duńska firma Grundfos wprowadziła hydrofory Jetpaq2 oraz Jetpaq4 były to na wskroś nowoczesne urządzenia. Konstruktorom udało się w kompaktowej obudowie zamknąć niewielki przeponowy zbiornik, pompę wyposażoną energooszczędny silnik, zawór zwrotny oraz sterownik silnika modulujący częstotliwość jego obrotów na podstawie odczytu czujnika ciśnienia wody. Bardzo duży zakres regulacji obrotów w zakresie od 1980 do 7920 obrotów na minutę sprawiał, że urządzenie to było w stanie utrzymać w instalacji stałe ciśnienie niezależnie od ilości pobieranej wody.

Były to bardzo uniwersalne hydrofory, gdyż zastosowanie jednowirnikowej samozasysającej pompy sprawiło, że urządzenia z powodzeniem mogły być wykorzystywane zarówno do czerpania wody ze studni, podwyższania ciśnienia w instalacji domowej z sieci miejskiej bądź wodociągu lub też zasilania systemu nawadniania ze zbiorników wody deszczowej. Te założenia były także jednym z głównych kryteriów przy przy projektowaniu Scala2 Grundfos.

Parametry techniczne pompy

Pomimo zastosowania w pierwowzorze silnika jednofazowego o mocy jedynie 990 Wat konstruktorom udało się uzyskać wydajność ponad 2,2 m³/h czyli ponad 36 L/min. przy ciśnieniu 3,45 bara. Parametry te w zupełności wystarczały do zaspokojenia zapotrzebowania na wodę nie tylko dużego domu wyposażonego w dwie łazienki ale także dużego systemu nawadniania, w którym na jednej sekcji pracuje kilka zraszaczy rotacyjnych o zasięgu kilkunastu metrów.

W przypadku hydroforu Scala2 Grundfos osiągnięto takie same parametry hydrauliczne stosując silnik o mocy jedynie 550 Wat. Stało się tak dzięki zastosowaniu pompy wielostopniowej co radykalnie podwyższa jej sprawność.

Ochrona hydroforu przed czynnikami zewnętrznymi

Dużym atutem serii hydroforów Jetpaq była konstrukcja spełniająca normę ochrony IP55. Oznacza to, że urządzenie jest pyłoszczelne i odporne na strugę wody (12,5 l/min) laną na obudowę z dowolnej strony. Umożliwia to montaż hydroforu na zewnątrz bez zadaszania. W Scala2 firma Grundfos określiła stopień ochrony na IP X4D tj. IP44. Jest to poważny krok w tył w stosunku do pierwowzoru, gdyż praktycznie uniemożliwia montaż na zewnątrz.

Montaż hydroforu

Największym negatywnym zaskoczeniem podczas czytania instrukcji nowego produktu Grundfos-a jest konieczność montażu nowej Scali w tacy ociekowej lub zapewnienie odpływu do kanału ściekowego. Oczywiście do dziś są na rynku pompy SKA z uszczelnieniem sznurowym z których również z zasady kapie i pomimo to są chętnie kupowane, gdyż mają ponadprzeciętną trwałość. Po nowym produkcie Grundfos-a można było się jednak spodziewać dużo więcej, gdyż jego poprzednik nie miał problemów z wyciekami.

Sterownie hydroforem

To co zasadniczo różni oba urządzenia to panel kontrolny i sposób sterowania urządzeniem. W Jetpaq firma Grundfos poszła na minimalizm słusznie zakładając, że użytkownik chce mieć tylko wodę w kranie pod odpowiednim ciśnieniem i podobnie jak przy korzystaniu z wody w mieszkaniu zasilanym z wodociągu nic więcej nie potrzebuje. Do sterowania urządzeniem zastosowano ..... tylko hermetycznie zabezpieczony przełącznik ON-OFF oraz wentyl służący do kontroli i uzupełnienia poduszki powietrznej w zbiorniku. Taki sposób braku sterowania docenią wszyscy użytkownicy ceniący bezobsługowość urządzenia.

Panel kontrolny Scali2 jest bardzo rozbudowany i umożliwia programowanie i kontrolę stanu urządzenia, jednak z punktu widzenia przeciętnego użytkownika jest to typowy migający gadżet. Zdecydowana większość użytkowników i tak w przypadku awarii hydroforu nie będzie miało na tyle dużo wiedzy z zakresu hydrauliki czy elektryki aby rozwiązać problem. W takim przypadku prawie zawsze zostanie wezwany dobry hydraulik, który naprawi hydrofor bez pomocy migających światełek.

Podsumowanie

Krótki test a w zasadzie porównanie urządzeń, które dzieli 21 lat czyli Scala2 i Jetpaq ukazał podobieństwa i różnice obu urządzeń. Jest to bardzo długi okres czasu i gdyby porównanie dotyczyło telefonów czy nawet samochodów stara konstrukcja nie miała by szans w takim starciu. W przypadku zaś obu przedstawionych hydroforów trudno wyłonić zwycięzcę ( zarówno jeden jak i drugi ma swoje wady i zalety i z pewnością znalazły by nabywców ). Cechą, której obecnie nie można porównać jest trwałość obu urządzeń, nowy model jest zbyt krótko na rynku aby móc to ocenić. Część Jetpaq-ów do dziś pracuje bezawaryjne pomimo, że już dawno temu osiągnęły pełnoletność.

Jaka pompa głębinowa do nawadniania ?

Pompy głębinowe są coraz częściej wybieranymi urządzeniami do zasilania systemów automatycznego nawadniania przez właścicieli ogrodów. Dzieje się tak pomimo tego, że wykonanie studni głębinowej z rurą osłonową jest znacznie droższe niż wywiercenie studni wąsko-rurowej tak zwanej abisynki. Powodem tego jest nie tylko brak ograniczeń związanych z głębokością statycznego i dynamicznego lustra wody ale także dużo większa powierzchnia filtra studziennego co przedkłada się na zdecydowanie większą wydajność studni.

Dobór pompy głębinowej i jej prawidłowy montaż stanowi o tym czy i jak długo inwestor będzie zadowolony z dokonanego wyboru. Często przeglądając bardzo bogatą ofertę urządzeń zadajemy sobie pytanie :

Jaka pompa głębinowa będzie najlepsza do systemu automatycznego nawadniania ?

Ze względu na zasadę działania urządzenia można podzielić na trzy podstawowe grupy:

Pompa śrubowa - ze względu na swoją konstrukcję mają one najmniej elementów ruchomych co sprawia, że często są one najtańsze. Teoretycznie ten rodzaj pomp głębinowych ze względu na to, iż jeden z elementów pompujących jest wykonany z materiału elastycznego powinien być najbardziej odporny na zanieczyszczenia płynące ze studni wraz z wodą jednak ze względu na dobór materiałów oraz jakość montażu są one często bardzo awaryjne. Posiadają one niewielką wydajność co utrudnia wykorzystanie ich w większych systemach nawadniania.

Pompa peryferalna , której najpopularniejszym przedstawicielem jest pompa SKM100. Jest to pompa ściśle-pasowana co oznacza, że jej sprawność jest uzależniona od ścisłego przylegania wirnika do dyfuzora. Ze względu na to, że w tym typie pomp oba elementy wykonane są z metalu ( najczęściej jest to mosiądz lub stal nierdzewna ) każdy element szlifujący płynący ze studni jest w stanie zarysować przylgnię i tym samym obniżyć i tak nie najwyższą sprawność pompy. Tak jak w przypadku pomp śrubowych tu też niewielka wydajność ogranicza możliwości wykorzystania urządzenia w dużych systemach nawadniania.

Pompy odśrodkowe wielostopniowe spośród opisywanych tu pomp posiadają najwyższą sprawność oraz wydajność co predysponuje je do montażu w systemach nawadniania ogrodów. Najtańsze konstrukcje takie jak np. pompy Omnigena serii SC Posiadają sztywno osadzone wirniki wykonane z mało odpornego na uszkodzenia tworzywa co sprawia, że użytkowanie ich w studniach, gdzie mogą przytrafić się drobinki piasku doprowadzi do szybkiego uszkodzenia lub zużycia. Z tego też powodu gwarant w karcie gwarancyjnej zastrzega, że nie mogą one być używane w studniach w których mogą znajdować się szlifujące drobinki np. piasku. Na rynku pojawiło się jednak kilka modeli niewiele droższych pomp, które mogą pracować w wodzie zawierającej niewielką ilość piasku.

O trwałości i bezawaryjności systemu nawadniania oraz pompy decyduje nie tylko prawidłowy jej dobór ale przede wszystkim prawidłowy montaż pompy głębinowej gdyż ma on decydujący wpływ na prawidłową i długą eksploatację.

Pompy głębinowe czy ssące do systemu automatycznego nawadniania ogrodu ?

Ze względu na wysoką cenę wody z sieci wodociągowych warto planując montaż systemu nawadniania ogrodu wykorzystać alternatywne źródło wody jakim jest pompa głębinowa dostarczająca wodę ze studni. Jest to korzystne nie tylko ze względu na znacznie niższą cenę wody pozyskanej z własnego ujęcia lecz również uniezależnienia efektywności działania systemu od ciśnienia w sieci wodociągowej.

W przypadku wykorzystania studni o większej średnicy - umożliwiającej zainstalowanie pompy głębinowej warto skorzystać z tej sposobności. Z reguły pompy te posiadają wyższą sprawność od pomp ssąco-tłoczących przez co ich eksploatacja bywa znacznie tańsza. Przykładem, który dobrze obrazuje są tanie pompy Omnigena .
Jedną z najpopularniejszych obecnie pomp ssących ze względu na bardzo niską cenę jest wielostopniowa pompa MH1300 , która dzięki silnikowi o mocy 1300 Wat jest w stanie wytworzyć ciśnienie do 5,5 bara lub osiągnąć wydajność 100 L/min. Pompa 3,5 sc3/16 jest typowym przedstawicielem tanich wielostopniowych pomp głębinowych, która do osiągnięcia wydajności 95/L/min lub wytworzenia ciśnienia rzędu 7,8 bara potrzebuje silnika o mocy jedynie 750 Wat. Jak widać, przy porównywalnych parametrach pompa głębinowa zużywa znacznie mniej prądu co w przypadku wykorzystania jej do nawadniania, gdzie zużywa się relatywnie dużo wody sprawia, że jest to zakup gwarantujący dużo niższe koszty eksploatacji. Oba te urządzenia nadają się wyłącznie do pompowania czystej wody nie zawierającej cząsteczek szlifujących takich jak na przykład drobinki piasku przenikające przez filtry studzienne. Sprawia to, że wykorzystanie tych urządzeń w nowo wywierconych studniach obarczone jest dużym ryzykiem ich uszkodzenia nie podlegającego naprawie gwarancyjnej.

W przypadku nowo wierconych studni warto zainteresować się nieco droższymi pompami głębinowymi, które dopuszczają pompowanie wody zawierającej drobinki piasku. Niektóre pompy głębinowe nawet te tańsze wyposażone są w tak zwane pływające wirniki. Sprawia to, że w przypadku, gdy pomiędzy wirnik a dyfuzor dostanie się mały twardy element stały taki jak na przykład ziarenko piasku wirnik chwilowo oddali się od dyfuzora umożliwiając przetłoczenie tego elementu nie uszkadzając elementów tłoczących pompy.